گفت و گوی اختصاصی گیل آی کی دو با شیهان آق ساقلو اولین هاکاما پوش آیکیدو ایران.
گیل آی کی دو: به عنوان اولین سوال خودتون رو برای خوانندگان وب سایت گیل آی کی دو معرفی نمایید؟
شیهان آق ساقلو: به نام خدا! احمد علی آق ساقلو هستم. متولد سال ۱۳۴۵ در شناسنامه، ولی در واقع سال ۱۳۴۷ در شهر ری به دنیا آمده ام. دو فرزند دارم. پسرم ۵ ساله و دخترم ۲ ساله می باشد.
گیل آی کی دو: آی کی دو را از چه زمانی آغاز کردید؟
شیهان آق ساقلو: از اوائل سال ۱۹۹۰ میلادی در ژاپن با ورزش آی کی دو آشنا شدم. و در سال ۱۹۹۳ میلادی دان یک جهانی آی کی دو را گرفتم که لازم به ذکر است اولین ایرانی حاضر در آن زمان بودم که موفق به کسب چنین رتبه ای شدم. به استناد استعلام استادم در آن زمان هیچ ایرانی ای موفق به کسب چنین مقامی نشده بود. البته بعد ها ایرانی های زیادی توانستند به این درجه دست پیدا کنند. تا سال ۱۹۹۸ میلادی که مجددا اولین ایرانی بودم که دان سه جهانی آی کی دو را کسب نمودم. و در حال حاضر تنها ایرانی ای هستم که دان شش جهانی آی کی دو را دارم و تنها ایرانی ای هستم که کلیه ی آزمون های دان جهانی آی کی دو را می توانم در ایران برگزار کنم که تا دان چهار در آی کی دو به صورت آزمون می باشد، امتیازش به بنده داده شده چون دارنده ی دان شش جهانی آی کی دو هستم ، دو دان پایین تر را می توانم آزمون بگیرم یعنی تا دان چهار، دان پنج الی نه در آی کی دو دیگر سنواتی بوده و به توصیه استاد درخواست و صادر میگردد .
گیل آی کی دو: چه شد که در ژاپن با وجود ورزش های ژاپنی دیگری همچون کاراته و جودو به آی کی دو علاقه مند شدید؟
شیهان آق ساقلو: والا شانس یا فرصت که میگن همینه. ما در شرکتی که در ژاپن کار می کردیم یک فرد ژاپنی حضور داشت که از دوستان ما بود و در همان شرکت با همدیگر همکار بودیم. ایشان جودوکار بودند و من هم قبل از اینکه به ژاپن بروم تکواندو و کونگ فو کار کرده بودم. در همان شرکت هم با کسی آشنا شده بودم که کاراته کار می کرد و بعد از اتمام کار با یکدیگر تمرین می کردیم. ایشان در همان محیط کارخانه کیسه بوکس و وسائل دیگری جهت تمرین گذاشته بود و محلی درست کرده بود که با هم تمرین می کردیم. آن آقای جودوکار آمدند و به ما گفتند که اینجا کلاس کاراته نداریم ( البته او فکر می کرد که هر دوی ما کاراته کار می کنیم.) ولی کلاس آی کی دو در این نزدیکی ها وجود دارد. که من برای اولین بار بود که اسم آی کی دو را شنیدم. فردای آنروز ایشان و بنده به کلاس آی کی دو که نزدیک کارخانه مان بود رفتیم ولی متاسفانه آن باشگاه بسته بود چون زمان ظهر و موقع ناهار رفته بودیم. آن فرد شماره تلفن باشگاه را یادداشت نمود و تلفنی هماهنگ کرد و زمانی دیگر رفتیم کلاس آی کی دو و با مربی اش صحبت کردیم و آشنا شدیم. چیزی را که من در آن زمان مشاهده کردم ورزشی بود که من از دوران بچهء گی آرزویش را داشتم. تکواندو کار کردم برای اینکه به دان دو برسم تا بتوانم دفاع شخصی هایش را یاد بگیرم. دیدم این ورزش اصلا از ریشه انگار دفاع شخصی هستش خب علاقه ذاتی هم داشتم به این موضوع و از بچهء گی آرزویم بود دفاع شخصی کار کنم. و دیگر هدفم این شد که آی کی دو رو آنجا یاد بگیرم و به ایران بیاروم.
گیل آی کی دو: آینده ورزش آی کی دو را در ایران چگونه می بینید؟
شیهان آق ساقلو: آینده روشنی خواهد داشت بدین جهت که آی کی دو جزء ورزش های دفاع شخصی محسوب می شود. و این خصوصیت دفاع شخصی بودن ورزش آی کی دو، در کشور ایران طرفداران زیادی پیدا نموده و خواهد کرد. فقط باید شناسانده شود و همچنین تبلیغاتی به مرور زمان برای این ورزش صورت بگیرد. ولی متاسفانه بنده به عنوان مسئول سبک در ایران نمی توانم بر این اساس کار کنم، چون مثل شغل های دیگر نمی باشد. من فعالیت در ورزش آی کی دو را به عنوان شغل و حرفه ی تخصصی برای خودم انتخاب کرده ام ولی خب پروسه به این شکل است که شرکت ها و کارخانه ها از یک شرکت کوچک شروع می شوند و به یک شرکت و کارخانه بزرگ تبدیل می شوند و در نهایت به درآمد هم می رسند اما در ورزش و در ایران متاسفانه به درستی طی نمی شود. و در ایران این نگاه به ورزش نمی باشد. به محض اینکه یک ورزش نوپا به مرور زمان بزرگ می شود و از کودک به نوجوانی و بزرگسالی و در نهایت به تشکیل فدراسیون ختم می شود دیگر آن ورزش از اختیارات مسئول و بنیانگذار سبک خارج و به نوعی مدیریت آن تغییر میکند و با توجه به سیاسی بودن انتخاب های ما در ورزش بدون شک بنده به عنوان ریاست فدراسیون آی کی دو انتخاب نخواهم شد. چون به هیچ وجه آدم سیاسی نیستم به همین منظور آینده ی سازمانی و فدراسیونی ورزش آی کی دو را برای خودم نمی بینم. ولی به دلیل سالم بودن این ورزش، تمام سعی و تلاشم بر این بوده و هست که ورزش آی کی دو با سیاست قاطی نشود. همچنین آرزویم این است که ورزش آی کی دو مانند کونگ فو که افرادی از همه ی خانواده های ایرانی آن را به نوعی تمرین کرده اند بین همه ی خانواده ها پخش شود و همه ی اعضای خانواده آن را تجربه و تمرین کنند. نه به خاطر خصوصیت دفاع شخصی بودن ورزش آی کی دو بلکه به دلیل اینکه ورزش آی کی دو سلامتی جسم و روح را به همراه دارد. و من دوست دارم در همه ی خانواده های ایرانی ورزش آی کی دو را تمرین کنند و فنون و تکنیک های آنرا یاد بگیرند تا از سلامت جسم و روح برخوردار شوند.
گیل آی کی دو: جایگاه آی کی دوی گیلان را چگونه ارزیابی می کنید و با توجه به آخرین سفر شما به رشت آیا آی کی دوی گیلان پتانسیل این را دارد که یکی از شاخص ترین ها در ورزش آی کی دوی کشور شود؟
شیهان آق ساقلو: رشت پتانسیل این را دارد که رشد بکند منتها نیاز به فعالیت بیشتری دارد. متاسفانه تا چندی پیش تنها یک مربی در رشت فعالیت می کرد و هم اکنون دو فرد دیگر به درجه مربی رسیده و کلاس آموزشی جداگانه دارند. یعنی در مجموع سه مربی و این امر خیلی خوب است. همینطور اگر اشاعه پیدا کند بدون شک موفقیت های بیشتری برای رشت حاصل خواهد شد و بالطبع علاقمندان بیشتری به سمت ورزش آی کی دو روی خواهند آورند. تنها خواهش من این است که، همیشه به نماینده ها و مربی ها هم گوشزد کرده ام ، که در یک شهر، شهرستان یا استان تنها یک مرکز آموزشی نباشند. چون از همه جا عموم مردم نمی توانند به یک محل یا باشگاه بیایند. منظورم این است که به صورت خانه آی کی دو یا مدرسه آی کی دو یا همچین شباهت هایی نباید به وجود بیاید و به جای اینکه یک مرکز که همان خانه آی کی دو در یک شهرستان تاسیس شود و در روز چهار کلاس جداگانه آی کی دو بخواهد در آنجا آموزش داده شود، چهار کلاس در گوشه کنار آن شهرستان داشته باشند و هر روز سفر بکنند، مربی یک نفر می باشد و می تواند به شرق شهر، غرب شهر، جنوب شهر و شمال شهر رفته و کلاس داشته باشد و جمعیت نزدیک به باشگاه های مختلف و اطراف را جذب آی کی دو نماید.
گیل آی کی دو: چه سنی رو برای ورزش آی کی دو مناسب می دانید؟
شیهان آق ساقلو: آی کی دو را از شش یا هفت سالگی تا بالای هشتاد سالگی می توان تمرین کرد ولی اگر فردی بخواهد از بچهء گی شروع به تمرین و یادگیری ورزش آی کی دو بکند نباید از روی اجبار باشد حتی فرزند خودم که اشاره کردم هم اکنون پنج سال دارد هیچ اجباری وجود ندارد که در این سن ورزش آی کی دو را یاد بگیرد و تمرین کند به این دلیل که چون ایشون در آینده خواه ناخواه آی کی دو کار خواهد شد و برای اینکه زده نشود الان اجباری در کار و تمرین برایش وجود ندارد. بهترین سن برای یادگیری ورزش آی کی دو از هفت سالگی شروع می شود ولی حتی ما شاگرد سه سال و نیم هم داشتیم ولی تمرینش تداوم نداشته ولی کودکی که از هفت سالگی شروع به یادیگری فنون آی کی دو می کند بدون شک این ورزش را ادامه می دهد تا زمانی که دانشجو و یا به خدمت سربازی برود. اگر بعد از آن گرفتاری هایی برایش پیش نیاید و زمینه مساعد باشد دوباره به تمرین برگشته و ادامه خواهد داد. به عنوان نمونه شاگردی دارم که ۳۷سال سن دارد و تا ۲۷سالگی آی کی دو کار می کرده و تا کمربند کیو سه تمرین کرده است و اکنون بعد از ده سال دوباره برگشته و تمرینات خود را ادامه می دهد منتها در آن برهه از زمان و وقفه ی ده ساله شرایط هایی برایش پیش آمد و درگیر مشکلات زندگی شده و نتوانسته تمرین کند و خارج از کشور بوده ولی حالا به ایران بازگشته و دوباره رو آورده به ورزش آی کی دو و تصمیم گرفته که آی کی دو را ادامه بدهد. ورزش آی کی دو نیاز به این دارد که هنرجوی آی کی دو از هوش بالایی برخوردار باشد یعنی هرکسی که وارد ورزش آی کی دو می شود ما آن را پذیرفته و از حضورش استقبال می کنیم منتها کسانی در ورزش آی کی دو اصطلاحا دوام می آورند که باهوش هستند. کسانی که می توانند تکنیک ها را قرینه کرده یعنی هم با گارد راست و هم گارد چپ اجرا نمایند. البته این امر ملزم به این است که هم گارد راست و هم گارد چپ توسط مربیان آموزش و تمرین داده شود. گاهی هنرجویان توقع دارند چون ورزش آی کی دو دفاع شخصی محسوب می شود در عرض یکی دو ماه تمام فنون و تکنیک ها را یاد بگیرند و این امر امکان پذیر نمی باشد. من همیشه این نکته را ذکر می کنم که ورزش آی کی دو را ما به صورت آکادمیک درس می دهیم و مثل دانشگاه می ماند یعنی از پایه شروع به آموزش می کنیم و از حرکت های انفرادی آغاز شده و تا اجرای تکنیک های یک نفر در مقابل چند نفر ادامه پیدا میکند و در این راه هر چقدر هنرجو بیشتر تلاش کند خبره تر خواهد شد. به عنوان مثال کسی در بدو تولد نمی تواند راه برود، ولی آن قدر برای اینکار تلاش می کند و زحمت می کشد تا راه رفتن را بتواند یاد بگیرد تا این امر غریضی و به صورت ناخودآگاه می شود، تکنیک های آی کی دو هم به همین شکل می باشد . این قدر باید تمرین کنید، مرور بکنید تا ملکه ی جسم و ذهن شود و به صورت غریضی و تکنیکال فنون اجرا شود.
گیل آی کی دو: آیا بانوان هم می توانند آی کی دو کار کنند؟
شیهان آق ساقلو: اتفاقا بانوان بهتر از آقایان می توانند تمرین کنند به این دلیل که قدرت جسمی شان کمتر و ضعیف تر می باشد و در تکنیک های آی کی دو از قدرت جسمی آنچنانی استفاده نمی شود. من همیشه به این امر معتقدم که تکنیک بر قدرت پیروز است. به عنوان مثال ما اگر موقع راه رفتن عضلات پاهایمان را سفت کنیم عمل درست راه رفتن به وجود نمی آید و راه رفتنمان چیزی شبیه به یک روبات می شود ولی اگر عضلات پاهایمان را شل کنیم و ریلکس باشیم خیلی راحت می توانیم عمل راه رفتن را انجام دهیم. تکنیک های آی کی دو هم به همین شکل می باشند، آقایان از قدرت جسمی ذاتی ای برخوردار می باشند و هنگام اجرای تکنیک های آی کی دو به صورت ناخودآگاه از قدرت عضلانی و ماهیچه ای خود استفاده می کنند و در نتیجه تکنیک اصطلاحا قفل می شود و پیوسته و به صورت دایره وار و روان اجرا نخواهد شد. و من به عنوان مربی باید خیلی زحمت بکشم تا به این آقایان بگویم لطفا قدرت بدنیتان را فراموش کنید و فنون را محکم اجرا نکنید و آرام تکنیک را بزنید، سفت نگیرید، ماهیچه هایتان را منقبض نکنید و … ولی اکثر خانم ها خیلی راحت تر می توانند این کار را انجام دهند چون ماهیچه هایشان را منقبض نمی کنند و عادت دارند بدنشان را شل نگه دارند و با آرامش فنون را اجرا کنند به همین دلیل خانم ها تکنیک های زیباتری به نمایش می گذارند ولی متاسفانه اکثر آنها با وجود اینکه خوب تمرین می کنند و حتی به درجه ی مطلوبی هم می رسند و مدرک مربیگری هم می گیرند ولی در باشگاهها کلاس آموزشی دایر نمی کنند و مربیگری نمی کنند، شاید به دلیل درآمد پایین شغل مربیگری در ایران باشد و شاید به خاطر زمانی است که باید به این موضوع اختصاص بدهند و آموزش زمان زیادی را از آنها می گیرد. باید خدمتتان عرض کنم متاسفانه خانم ها آی کی دو را با هدف رسیدن به درجه مربیگری و آموزش ادامه نمی دهند. ولی جدای از همه ی این صحبت ها کلاس های آموزشی ورزش آی کی دو برای دختر بچه ها هم وجود دارد و توسط مربی خانم به آنها آموزش داده می شود.
گیل آی کی دو: شیهان آق ساقلو دارنده ی دان ۶ جهانی آی کی با توجه به تعدد برنامه های آموزشی آیا به تمرین های اختصاصی جداگانه ای هم می پردازد؟
شیهان آق ساقلو: خب بستگی دارد اخیرا تمریناتم کمتر بوده ولی قبلا خیلی تمرین می کردم. چون آقایان و بانوان در ایران باید به صورت جدا تمرین کنند بنده همیشه با همسر خودم تمرین می کنم و به نوعی کتک خور همسرم بودم و هستم (خنده) چون این اعتقاد رو دارم که باید از نظر شرعی فرد اول مربیان بانوان محرم خودم باشد تا همیشه بتواند به بانوان آموزش های لازم را بدهد. لازم به ذکر است همسر بنده سرکار خانم فاطمه کیوان فر نائب رئیس بانوان ایران آی کی دو در کشور می باشد. و ایشان تنها بانوی دارنده ی دان چهار جهانی آی کی دو می باشند که چند هفته پیش در ژاپن با داشتن ۵ حریف بانوی ژاپنی توانستند در آزمون موفق به اخذ این مقام شوند. همچنین خودم به تمرینات ذهنی خیلی می پردازم و این تمرین ها خیلی مناسب هستند و تاثیر بسزایی دارند. همچنین موردی را خدمت تان باید عرض کنم که بنده به این معتقدم که در ورزش آی کی دو نرمش ها و تمرین های آغازین نباید با دویدن همراه باشد. به این دلیل که حرکات کششی و مفصلی در ورزش آی کی دو بسیار زیاد است و حتما باید به شکلی تمرین شود که مفصل های درگیر گرم شده و آماده اجرای تکنیک شوند و اگر با دویدن، هنرجو خسته شود هیچ بازخوردی نخواهد داشت. تمام دویدن ها و بدنسازی های رزمی در آی کی دو باید در دقایق پایانی تمرین داده شود و همچنین در آی کی دو می توان تمام گرم کردن ها و سرد کردن ها را با حرکات کششی و برای سوزاندن کالری با افت زدن ها در فواصل مختلف تمرین را اجرا کرد و نیازی به تمرینات هوازی، دویدن های سخت، وزنه زدن ها و بدنسازی نمی باشد.
گیل آی کی دو: به نظر شما نبود مسابقه و مبارزه در ورزش آی کی دو آیا یک حسن محسوب می شود یا یک ضعف؟
شیهان آق ساقلو: در ایران وقتی ورزشی مسابقه ای دارد بالطبع امتیازاتی هم برای قهرمانان در نظر گرفته شده از قبیل اینکه با داشتن مدال ها و قهرمانیهای کشوری ، آسیایی و یا جهانی می توان بدون کنکور وارد دانشگاه شد و در رشته تربیت بدنی ادامه تحصیل داد خب این یک حسن محسوب می شود ولی وجود مسابقات و یا مبارزات یک بدی هم دارد و وقتی در ورزشی چنین شرایطی وجود دارد بدون شک برنده ای هم وجود خواهد داشت. اجازه بدهید برایتان اینطوری بگویم وقتی قهرمانی است قطعا برنده ای هم وجود خواهد داشت و آن فرد تنها یک نفر خواهد بود و نفر دوم دیگر قهرمان نیست بلکه نائب قهرمان محسوب می شود. با این اوصاف فردی که قهرمان است خوشحال است خب بقیه افراد چی؟ و آیا برای همیشه آن شخص قهرمان باقی خواهد ماند؟ آیا با نفر بعدی خودش که نائب قهرمان است دوست می باشد؟ آیا اگر این دوستی برقرار است به صورت ذاتی و از وجود می باشد؟ درونی است یا فقط ظاهر ماجراست؟ اگر قرار باشد من با شما در مسابقه ای مبارزه کنم شاید در ظاهر با شما روبوسی کنم و دست بدهم و احترام بگذارم ولی در ته دلم می گویم بالاخره من تو را می زنم و خودم اول می شوم. اما در ورزش آی کی دو مسابقات وجود ندارد چون ما می گوییم آی کی دو یک خانواده است و ما با هم تمرین می کنیم برای سلامتی و رشد جسم و روحمان در نتیجه ما در شروع تمرین ها وقتی به همدیگر می گوییم (اونه گای شیماس- لفظی ژاپنی برای شروع و یا سوال پرسیدن) یعنی خواهش و یا درخواست می کنم با احترام و همچنین از صمیم قلب می باشد چون من باید بر روی شما فنون آی کی دو را اجرا کنم و یاد بگیرم و بعد شما بر روی من اجرا کنید و یاد بگیرید پس ما لازم و ملزوم یکدیگر می باشیم بنابراین چهار بار من شما رو می زنم و چهار بار شما من را خواهید زد اگر من بخواهم با شما مبارزه کنم و یا همکاری نکنم و اصطلاحا راه نیایم شما هیچ وقت فنون آی کی دو را یاد نخواهید گرفت همین طور بالعکس شما هم با من راه نیایید من یاد نخواهم گرفت در نتیجه با دل خوش این کار را انجام می دهیم و تعادل برقرار خواهد شد تا در درجات بالاتر که به مهارت کافی دست پیدا میکنیم تا جائیکه حتی اگر مهاجم مقاومت هم بکند براحتی قادر به اجرای تکنیک هستیم از طرف دیگر، ممکن است شخصی یک دست یا پا نداشته باشد و حتی دو پا نداشته باشد آیا باید این شخص ورزش رزمی نکند؟ شاید به ورزش های رزمی دیگر نتواند بپردازد ولی در آی کی دو می تواند تمرین نماید. یعنی محدودیت جسمی، سنی و جنسی برای ورزش آی کی دو وجود ندارد یکی از شاگردانم از نظر جسمی شرایط خاصی دارد به گونه ای که چهار انگشت پایش از بچهءگی قطع شده است و به درستی نمی تواند بدود و ورزش کند و اولین بار که نگاهم به او افتاد احساس کردم یک پایش کوچک تر از پای دیگرش می باشد وقتی کنجکاو تر شدم و از او پرسیدم گفتم انگشت های پای راستتان نیست و او برایم ماجرا را توضیح داد در جوابش گفتم ما در ورزش آی کی دو نمی دویم، ما تمرین می کنیم شما لازم نیست بدوید و با توجه به تستی که از ایشان گرفتم دیدم می تواند حتی دو زانو و حالت کیزا بنشیند، و گفتم شما حتی فنون نشسته ی آی کی دو را هم می توانید اجرا نمایید و به همین دلیل می توان با صراحت گفت نقص عضو در ورزش آی کی دو محدودیت محسوب نمی شود. البته قبلا هم هنرجویان نقص عضوی داشته ام که سالها تمرین کردند و حتی از عزیزان جانباز هفتاد درصد جنگ تحمیلی که دست و پا نداشتند.
گیل آی کی دو: آیا از فنون آی کی دو برای دفاع در شرایط ویژه استفاده می کنید یا خیر؟
شیهان آق ساقلو: بنده این کار را نمی کنم. و بیشتر سعی می کنم از آرامشی که آی کی دو دارد استفاده کنم و حقیقتش دلم نمی آید کسی را بزنم. چرا باید به فردی آسیب برسانم؟ چون من می دانم اگر یک مشت به قفسه سینه ی کسی وارد کنم آن فرد تا چند ماه نمی تواند راحت نفس بکشد بعد هم در فصل زمستان و سرما بسیار اذیت می شود. این ضربه ی مشت من وقتی به کسی وارد می شود برای من تنها چند هزارم ثانیه لذت بخش خواهد بود و این لذت بسیار مدت زمان کوتاهی می باشد و در مقابل فرد چند ماه اذیت خواهد شد. چون از میزان آسیب دیدگی و شدت ضربه اطلاع دارم و می دانم زورم بیشتر از فرد مقابلم می باشد سعی می کنم از فنون آی کی دو استفاده نکنم به این دلیل که سلامتی افراد برایم بسیار مهم و ارزشمند می باشد.
جهت خواندن ادامه مصاحبه اینجا کلیک کنید
مصاحبه کننده : آقای صمد رهبریار
){kind=link}
[…] شیهان آق ساقلو […]